MỤC LỤC CHUYỆN KỂ
Kho thần thoại và truyền thuyết đang lớn dần, cùng khởi nguồn, dị bản và nguồn tư liệu của từng câu chuyện.
Bà gom đất trong vạt váy để đắp nên núi Hallasan, rồi chết đuối trong một hồ không đáy trên sườn núi. Dấu tích của bà có ở khắp đảo Jeju, vậy mà trong các bài hát cúng không có bài nào của riêng bà, và giới học giả vẫn tranh luận liệu bà có từng là một nữ thần hay không.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcMột con ngựa trắng quỳ bên giếng, rồi bay lên trời, để lại một quả trứng. Cậu bé trong trứng trở thành vị vua đầu tiên của Tân La, và hai dòng vua khác cũng bắt đầu từ một chiếc hòm trôi dạt từ biển và một chiếc hòm vàng treo trên cây.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcChúng rủ khách đi đường vật nhau suốt đêm rồi sáng ra chỉ còn là một cây chổi cũ; chúng gõ gậy ra vàng và bỏ chạy khi nghe tiếng hạt phỉ vỡ. Tên của dokkaebi đã có trong sách Triều Tiên từ năm 1447, nhưng đôi sừng chúng mang hôm nay, theo một nhà nghiên cứu văn hóa dân gian Hàn Quốc, được vẽ thêm trong sách giáo khoa thời thuộc địa.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMột giọng nói trên đỉnh đồi bảo chín vị tù trưởng hát cho con rùa nghe, và sáu quả trứng vàng từ trời hạ xuống. Cậu bé hiện ra đầu tiên lập nên nước Già Da, còn hoàng hậu của ông đến từ một xứ gọi là A Du Đà, trên con thuyền buồm đỏ.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcSách xưa kể rằng trên một ngọn núi ở tận phương tây bắc, Thượng Đế đặt kinh đô của mình dưới trần, có con thú chín đầu canh cửa, và Tây Vương Mẫu trồng thứ đào ba nghìn năm mới chín. Một hoàng đế nhà Hán đã đem tên núi ấy đặt cho những dãy núi có thật, và nhà sử học ghi lại việc này thì không tin.
Đọc câu chuyện 12 phút đọcMột vị vua sai nhốt cô con gái thứ bảy vào hòm rồi ném xuống sông chỉ vì nàng không phải con trai, vậy mà nàng đã từ cõi bên kia mang về thứ nước làm ông sống lại ngay trên linh xa. Các thầy đồng (mudang) Hàn Quốc ngày nay vẫn hát chuyện của nàng trong lễ cầu siêu cho người chết, và tôn nàng làm tổ của mình.
Đọc câu chuyện 9 phút đọcTrong những bộ sách cổ nhất của Triều Tiên, con cáo là điềm báo, là yêu quái đội lốt nhà sư, và có một lần là vị sơn thần giúp đỡ một cao tăng. Nàng gumiho khao khát được làm người, đếm từng năm hay từng lá gan cho đến ngày ấy, phần lớn là sản phẩm của truyền hình.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcỞ Ấn Độ và thời đầu ở Trung Hoa, vị Bồ Tát lắng nghe tiếng kêu của thế gian là một người nam, hơn một nghìn năm trước ở Đôn Hoàng vẫn được vẽ có râu. Truyền thuyết về nàng công chúa dâng mắt và tay để cứu cha, khắc lên bia đá năm 1100, đã cho Quan Âm một cuộc đời của người phụ nữ.
Đọc câu chuyện 12 phút đọcMột con rắn trắng hóa thành người đàn bà, kết duyên với chàng trai Hàng Châu, rồi bị nhà sư Pháp Hải giam dưới tháp Lôi Phong. Trong bản kể trọn vẹn cổ nhất, năm 1624, nàng là yêu quái và câu chuyện là lời răn, còn người vợ hết lòng, người mẹ thương con là do sân khấu đời Thanh tạo nên.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMột cậu bé giết con trai Long Vương, trả lại thịt xương cho cha mẹ để cứu họ, rồi sống lại trong thân hình làm bằng hoa sen. Hai bộ tiểu thuyết đời Minh làm cậu nổi tiếng, nhưng vị thần nhỏ tuổi này đã theo Phật giáo từ Ấn Độ sang Trung Hoa từ nhiều thế kỷ trước.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcBộ tự điển cổ nhất của Trung Hoa chép rằng rồng có thể tối có thể sáng, có thể nhỏ có thể lớn, và lên trời vào tiết xuân phân. Rồng mang mưa đến, thành biểu tượng của hoàng đế và sinh ra các vị Long Vương của Đông Á, nhưng tiếng Anh gọi nó là dragon, một cách gọi không hẳn đúng.
Đọc câu chuyện 12 phút đọcÔng đánh bại Xi Vưu, kẻ gọi được mưa bão, nhờ một nữ thần hạn hán, rồi cưỡi rồng bay lên trời từ chân núi Kinh. Tư Mã Thiên đặt ông làm vị đế vương đầu tiên của sử Trung Hoa, nhưng chưa có minh văn nào trước thế kỷ IV TCN nhắc đến tên ông.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcNgười cha lấy trộm thứ đất tự sinh sôi để chặn lũ và bị giết vì việc ấy; người con là Vũ đào cho nước một lối ra biển, rồi trở thành người lập nên triều đại đầu tiên của Trung Hoa. Nhưng trong những chứng tích cổ nhất, Vũ chưa phải là vua, mà là người được Trời sai xuống làm việc.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcHai vì sao nhìn nhau qua dải Ngân Hà, và mỗi năm một lần, vào đêm mồng bảy tháng Bảy, Chức Nữ qua sông gặp Ngưu Lang. Trong bản kể đầy đủ cổ nhất, chính Thiên Đế gả hai người cho nhau, và ngài chỉ chia lìa họ vì nàng bỏ việc dệt.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcTrong tín ngưỡng dân gian Trung Hoa, Ngọc Hoàng cai quản thiên đình như hoàng đế cai quản bá quan, và ngày sinh của ngài là mùng 9 tháng Giêng. Nhưng ngài trẻ hơn Trời rất nhiều: các hoàng đế nhà Tống dâng tôn hiệu cho ngài vào thế kỷ XI và XII, và trong giáo lý Đạo giáo vẫn có ba vị thần đứng trên ngài.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMột con khỉ sinh ra từ đá học được phép tiên, ăn đào trên trời, đánh nhau với cả thiên binh, cho đến khi Đức Phật tóm gọn nó trong một bàn tay. Cuốn tiểu thuyết kể chuyện ấy được in năm 1592 mà không ghi tên tác giả, còn bản thân con khỉ thì có trước đó nhiều thế kỷ.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcÔng lão đốn tre tìm thấy một cô gái tí hon trong ống tre phát sáng, năm vị quý tộc lần lượt thất bại trước những thử thách không thể làm nổi, rồi người cõi trăng đến đón nàng về, để lại cho Thiên hoàng thuốc trường sinh mà ngài sai đem đốt trên đỉnh Phú Sĩ. Đó là truyện văn xuôi cổ nhất của Nhật Bản, nhưng vốn không phải truyện dân gian: một trí thức đã viết ra nó, và tên ông đã thất truyền.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcMột cận thần cưỡi ngựa, tay cầm ngọn kích treo cờ đỏ, đi đón thần sấm về cho thiên hoàng, và đã bắt được sấm đến hai lần. Những cuốn sách cổ nhất của Nhật Bản đầy thần sấm và thần gió, nhưng đôi thần mang vòng trống và túi gió chỉ đến sau này, theo nghệ thuật Phật giáo từ Trung Hoa.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMột người đánh cá câu được con rùa hóa thành người nữ, sống ba năm ở xứ sở của nàng bên kia biển, rồi trở về thì quê nhà đã qua ba trăm năm. Người Nhật kể chuyện này từ thế kỷ VIII, nhưng đám trẻ trên bãi biển, cảnh cưỡi lưng rùa và ngay cả cái tên Tarō đều đến muộn hơn nhiều.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMột bà lão vớt được quả đào khổng lồ trôi trên sông, và cậu bé mang tên quả đào ấy dẫn chó, khỉ và gà lôi vượt biển sang đảo của lũ quỷ oni. Nhưng trong những cuốn sách tranh cổ nhất, cậu không chui ra từ quả đào: hai ông bà ăn đào, trẻ lại và sinh được một con trai.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMọc sừng, quấn da hổ, tay cầm chùy sắt, oni là loài quỷ mà người Nhật năm nào cũng ném đậu để đuổi đi. Thế nhưng con oni cổ nhất chỉ được biết là có một mắt, cái tên của nó có lẽ từng mang nghĩa "thứ ẩn mình", và ở vài làng quê, con oni gõ cửa lại là một vị thần.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcMột người đàn bà áo trắng thổi hơi thở chết chóc vào ông tiều phu già và tha cho chàng trai trẻ, với một điều kiện. Câu chuyện về người đàn bà tuyết nổi tiếng nhất Nhật Bản được in lần đầu bằng tiếng Anh, do Lafcadio Hearn viết năm 1904; còn chính người đàn bà tuyết thì cổ xưa và kỳ lạ hơn nhiều.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcMột sinh vật cao bằng đứa trẻ, trên đỉnh đầu có chỗ lõm đựng nước, rình ngựa và người tắm dưới sông, vậy mà chỉ cần cúi chào lễ phép là nó mất hết sức. Loài thủy quái nổi tiếng nhất Nhật Bản có hàng chục cái tên theo từng vùng, còn một bộ bách khoa năm 1712 vẽ nó là một sinh vật lông lá đứng thẳng như vượn, chứ không phải một con rùa.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcMột người đàn ông xứ Mino cưới phải vợ là cáo, và dù đã biết sự thật vẫn dặn nàng hãy luôn đến ngủ cùng mình: một cuốn sách khoảng năm 822 bảo rằng vì thế loài cáo mới gọi là kitsune. Suốt nghìn năm sau, con cáo Nhật Bản lần lượt là kẻ lừa người, là vợ, là sứ giả của thần Inari, và với một số gia đình, là cái tiếng xấu đeo bám đến tận thời cận đại.
Đọc câu chuyện 11 phút đọc
