BỘ SƯU TẬP
Những câu chuyện được kết nối bởi một ý tưởng chung.
Không văn bản nào từ thời các kim tự tháp cho biết ai đã tạc tượng Nhân sư lớn ở Giza hay người ta gọi nó là gì. Hơn một nghìn năm sau, một hoàng tử ngủ dưới bóng tượng và mơ thấy vị thần hứa cho chàng làm vua nếu chàng giải thoát ngài khỏi cát.
Đọc câu chuyện 12 phút đọcTrong Sảnh Hai Chân Lý, người chết chối bỏ bốn mươi hai tội, mỗi tội trước một vị thẩm phán, rồi nhìn trái tim mình được cân với chiếc lông vũ của Maat trong khi một con quái vật chực sẵn. Trên những cuộn giấy cói chôn theo họ, đòn cân luôn nằm ngang: trái tim phải cân bằng, chứ không phải nhẹ hơn.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcSách xưa kể rằng trên một ngọn núi ở tận phương tây bắc, Thượng Đế đặt kinh đô của mình dưới trần, có con thú chín đầu canh cửa, và Tây Vương Mẫu trồng thứ đào ba nghìn năm mới chín. Một hoàng đế nhà Hán đã đem tên núi ấy đặt cho những dãy núi có thật, và nhà sử học ghi lại việc này thì không tin.
Đọc câu chuyện 12 phút đọcNgười ta kể rằng hai con đại bàng do Zeus thả ra đã gặp nhau ở Delphi, và tại đó Apollo bắn hạ một con rắn cái khổng lồ, chiếm lấy nơi phán sấm vốn thuộc về Đất. Suốt nhiều thế kỷ, một người phụ nữ xứ Delphi ngồi trên chiếc kiềng ba chân nói lời đáp của thần, và chuyện một luồng khí từ lòng đá có giúp bà hay không đến nay vẫn còn tranh cãi.
Đọc câu chuyện 15 phút đọcPhần lớn người chết của người Mexica lên đường bốn năm, vượt qua những ngọn núi va vào nhau và cơn gió lưỡi đá vỏ chai, cưỡi lưng một con chó vàng qua sông, để đến trước chúa tể Mictlan. Sahagún viết rằng con đường kết thúc ở "chín tầng địa ngục", nhưng bản danh sách chín tầng nổi tiếng lại chỉ đến từ một cuốn sách vẽ thời thuộc địa.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcMột người con gái cưỡi ngựa trắng đưa Oisín vượt biển đến Xứ sở tuổi trẻ, và khi chàng trở về sau ba trăm năm, chân vừa chạm đất là đã thành một ông già mù lòa. Bài thơ kể chuyến đi ấy được viết ở hạt Clare khoảng năm 1750, nhưng hình ảnh ông già kể chuyện cho Thánh Patrick thì đã có từ nhiều thế kỷ trước.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcMột viên tri huyện cởi áo chuộc tội cho người con gái làm gãy cành mẫu đơn, rồi lạc vào ngọn núi giữa biển và lấy nàng tiên làm vợ. Một năm sau trở về, chàng thấy dưới trần đã qua hơn tám mươi năm, hay hơn sáu mươi năm nếu tính theo chính những niên đại câu chuyện đưa ra.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcNgười đánh cá kéo lưới được lưỡi gươm, chủ tướng nghĩa quân tìm thấy chuôi gươm trên ngọn cây đa, và khi giặc tan, Rùa Vàng lên đòi lại gươm giữa một hồ nước ở Hà Nội. Nhưng bộ sách thế kỷ XV chỉ kể chuyện được gươm, còn những bản kể sớm nhất về hồ, vào khoảng năm 1800, lại kết thúc bằng cảnh mất gươm và nhà vua sai tát cạn hồ để tìm.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcNgười Gaul đã chiếm La Mã và đang lần trong bóng tối leo lên ngọn đồi cuối cùng thì đàn ngỗng thiêng của Juno đánh thức quân phòng thủ. Livy kể câu chuyện này rất đầy đủ, nhưng Polybius, sử gia cổ nhất có tác phẩm còn lại, chỉ nói rằng người Gaul ký hòa ước rồi về nhà.
Đọc câu chuyện 12 phút đọcBà hát lời đáp của Apollo trong một hang đá trên vịnh Napoli, dẫn Aeneas xuống cõi chết, và trong Ovid đã xin sống bằng số hạt cát trong lòng bàn tay nhưng quên xin tuổi trẻ. La Mã canh giữ những cuốn sách được cho là của bà suốt nhiều thế kỷ; còn bộ Sấm ngôn Sibyl mà ta đọc ngày nay không phải là những cuốn sách ấy.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcTrong một ngôi đền tròn nhỏ ở Quảng trường La Mã, không hề có tượng nữ thần, sáu nữ tư tế giữ ngọn lửa mà người ta tin rằng sự an nguy của La Mã phụ thuộc vào. Họ được chọn từ khi còn là những bé gái, phải phụng sự ba mươi năm, và giữ ngọn lửa ấy cho đến cuối thế kỷ IV CN.
Đọc câu chuyện 14 phút đọcTrước khi thành người khổng lồ bằng đá nơi cổng thành Assyria, lamassu là một linh hồn đi bên cạnh con người, và có thể bỏ đi. Các vua tạc nó với năm chân, để nhìn từ trước thì nó đứng yên, nhìn từ bên thì nó bước đi. Chính bia ký của họ cho biết nó được đặt ở đó để làm gì.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcInanna đi qua bảy cánh cổng xuống cõi của người chị, bị biến thành xác chết, và chỉ trở về được khi trao cho lũ quỷ một người thế mạng: chính chồng nàng, Dumuzi. Suốt một thế kỷ, chuyện này được đọc như thần thoại về các mùa, điều mà bài thơ tiếng Sumer không hề nói.
Đọc câu chuyện 10 phút đọcEnlil giao cho hắn canh giữ rừng tuyết tùng, và Gilgamesh cùng Enkidu giết hắn để lưu danh. Một tấm bảng đất sét về tay bảo tàng Sulaymaniyah năm 2011 đã lấp đầy khu rừng của hắn bằng tiếng chim hót và tiếng khỉ kêu, và cho thấy hai người anh hùng băn khoăn không biết sẽ trả lời Enlil ra sao.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcMột tòa sảnh lợp bằng khiên, một con lợn rừng bị ăn mỗi ngày mà đến tối lại lành nguyên, những chiến binh đã chết chém nhau cho vui rồi ngồi vào bàn rượu, và những người nữ chọn ai sẽ phải chết. Phần lớn bức tranh ấy đến từ Snorri Sturluson, người viết ở Iceland đã theo Kitô giáo vào khoảng năm 1220. Những bài thơ cổ hơn không phải lúc nào cũng nói giống ông.
Đọc câu chuyện 13 phút đọcĐại bàng trên ngọn, rồng dưới gốc, và một con sóc chạy qua lại giữa hai bên: các bài thơ Edda cho cây tần bì của thế giới ba cái rễ và những vết thương không dứt. Chúng cũng nói đến chín thế giới, nhưng không văn bản trung cổ nào cho biết đó là chín thế giới nào.
Đọc câu chuyện 11 phút đọcCác vị thần của Homer mở tiệc trên một ngọn núi có thật, phủ tuyết và nhiều sườn núi, nằm giữa Thessaly và Macedonia. Vậy mà Odyssey đã tả một Olympus không gió, không mưa, không tuyết nào chạm tới. Năm 1961, trên một đỉnh của nó, người ta tìm thấy dấu vết những lễ hiến tế dâng thần Zeus.
Đọc câu chuyện 8 phút đọc
